Nişanlanma, hukuk sistemimize göre kadın ve erkeğin karşılıklı evlenme vaadinde bulunulduğu bir hukuki işlemdir. Nişan ilişkisinin sona ermesi, nişanın bozulması, TMK 120 – 123 hükümlerinde düzenlenmiştir.
Nişanlılık evlilik dışında bir sebepten sona ererse, nişanlılar birbirlerine veya ailelerinin karşı tarafa vermiş oldukları hediyeleri geri istenebilecektir . Ancak bunun bir takım şartları bulunmaktadır. Örneğin bu hediyeler alışılmışın dışında olması gerekmektedir. Hediyelerin geri istenebilmesi için herhangi bir kusur şartı aranmamaktadır.
Hediyelerin geri verilmesi dışında nişanlılardan birisi haklı bir sebep olmaksızın nişanı bozduğunda veya bir taraf kusurlu olarak nişanın bozulmasına sebep verdiğinde; Kusurlu olan taraf diğer tarafa diğer koşullar sağlandığında maddi tazminat ödemekle yükümlüdür.
Bu taleplerin yanı sıra nişanın bozulmasında kişilik hakları zedelenen taraf, diğer taraftan manevi tazminat talebinde bulunabilecektir.
A- Nişanın Bozulması Sebebiyle Maddi Tazminat Talebi
Türk medeni kanun madde 120’ye göre haklı bir sebep olmaksızın nişanı bozan veya kusurlu bir davranışı yüzünden nişanın bozulmasına sebep olan taraf tazminat ödemekle yükümlü olacaktır. Maddi tazminat talebini içeriğini, dürüstlük kuralı çerçevesinde evlenme amacıyla yapılan harcamalar oluşturmaktadır. Yargıtay kararlarına göre masrafların evlenileceğine güven duyularak yapılmış olması şartını dikkate alınacaktır . Bu sebepten nişanlanmadan önce veya nişanlılık ilişkisi sona erdikten sonra yapılan masrafların tazmin edilmesi mümkün değildir. Türk Medeni Kanunu madde 120’ye göre, yukarıda ifade ettiğimiz şartların varlığı halinde yalnızca nişanlı değil, nişanlının anne babası veya onlar gibi hareket eden kimseler de diğer taraftan tazminat isteyebilecektir. Burada önemli olan nokta masrafların dürüstlük kuralına uygun olarak ve evlenileceği kanaatiyle yapılmış olmasıdır. Özetle maddi tazminat şartları şu şekildedir:
- Geçerli nişanlılık bulunmalıdır
- Nişan bozulmuş olmalıdır
- Zarar bulunmalıdır
- Uygun tazminat miktarı verilmelidir
B- Nişanın Bozulması Sebebiyle Manevi Tazminat Talebi
Türk Medeni Kanunu madde 121’e göre nişanın bozulması nedeniyle manevi tazminat düzenleme konusu yapılmıştır. Buna göre nişanın bozulması nedeniyle kusurlu olan diğer taraftan manevi tazminat istenebilecektir. Aşağıdaki şartlar sağlandığı taktirde nişanın bozulması sebebiyle manevi tazminat talep istenebilecektir;
- Geçerli bir nişanlılık bulunmalıdır
- Nişan bozulmuş olmalıdır
- Kişilik hakları zedelenmiş olmalıdır
- Saldırı hukuka aykırı olmalıdır
- Kusur karşı tarafta olmalıdır
- Uygun tazminat verilmelidir
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Nişanın bozulmasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin açılan davalarda görevli mahkeme Aile Mahkemesi’dir. Yetki ise genel hükümlere göre belirlenecektir.
ZAMANAŞIMI
Nişanın bozulmasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat davası, nişanın bozulmasından itibaren bir yıl içinde açılmalıdır. Bu süre içinde açılmadığı takdirde zamanaşımına uğrar.
Nişanlılığın sona ermesinden doğan bütün dava haklarında zamanaşımı süresi sona erme tarihinden başlar. Nişanlılığın sona ermesini daha sonra öğrenmiş olmak sonucu değiştirmez. Hak kaybına uğramak ve detaylı bilgi almak için ofisimizle iletişme geçebilirsiniz.
